Son illər sosial şəbəkələr həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, bu platformalardan nəzarətsiz və həddindən artıq istifadə ciddi psixoloji problemlərə yol aça bilər. Mütəxəssislər bildirir ki, yerli-yersiz telefona sarılmaq, real ünsiyyətdən uzaqlaşmaq və sosial şəbəkələrsiz qala bilməmək artıq asılılıq əlamətləridir. Bəs sosial şəbəkə asılılığı psixi xəstəlik sayılırmı? Onun əsas psixoloji göstəriciləri hansılardır və gün ərzində neçə saat sosial şəbəkədə olmaq riskli hesab olunur?
Mövzu ilə bağlı psixoloq Fəridə Musəvi Alyans.media-ya açıqlama verib. O bildirib ki, sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadə, zərurət olmadan, boş vaxt tapa bilməyib avtomatik şəkildə telefona sarılmaq və sadəcə sosial şəbəkələrdə gəzinmək psixoloji asılılığın əsas göstəricilərindən sayılır: ‘’Normalda hər bir fərd özü üçün konkret zaman çərçivəsi müəyyən etməlidir: hansı saatlarda işlərini həll etmək və ya asudə vaxtını dəyərləndirmək üçün sosial şəbəkələrdən istifadə edəcəyini bilməlidir. Lakin yerli-yersiz istifadə, heç bir ehtiyac olmadan sadəcə sosial şəbəkələrdə vaxt keçirmək artıq asılılığın formalaşdığını göstərir. Sosial şəbəkə asılılığından əziyyət çəkən insanlarda bir sıra psixoloji dəyişikliklər müşahidə olunur. Bunların başında şiddətli aqressiya gəlir. Aqressiya açıq və aktiv şəkildə özünü göstərir, yuxusuzluq yaranır və bu vəziyyət orqanizmin ümumi vəziyyətinə də mənfi təsir edir. Bundan əlavə, ünsiyyət pozğunluğu meydana çıxır. Gözlərdə qırpınma halları müşahidə olunur ki, bu, bəzən psixoloji səbəblərlə, bəzən isə göz xəstəlikləri ilə əlaqəli ola bilər. Sinir sisteminin normal fəaliyyət göstərməməsi, beyin hüceyrələrinin passivləşməsi nəticəsində göz hərəkətlərində koordinasiya pozğunluğu və rabitəsizlik yaranır’’.
Psixoloq qeyd edir ki, sosial şəbəkə asılılığı olan insanlarda emosional qeyri-sabitlik formalaşa bilər: ‘’Bu vəziyyət zamanla real həyatla ünsiyyətin və sosial əlaqələrin ciddi şəkildə pozulmasına gətirib çıxarır. Onlar “yoxluq sindromu” yaşayırlar – sanki real həyatda deyil, sosial şəbəkələrdə mövcuddurlar və orada olmamaq onlar üçün böyük bir itki kimi qəbul edilir. Nəticədə bu şəxslər canlı ünsiyyətdən getdikcə uzaqlaşır, həyatlarını daha çox sosialx sosial şəbəkə üzərindən qurmağa başlayırlar. Onlar üçün gündəlik həyatın mərkəzi artıq sosial şəbəkələr olur. Məsələn, diqqət etsək görərik ki, işləyən insanlarda, eləcə də gənclərdə – tələbələrdə və şagirdlərdə – öz işlərinə və təhsillərinə qarşı laqeydlik formalaşır. Aid olduqları fəaliyyətlərə maraq azalır, zəiflik və motivasiya itkisi yaranır. Onların gözlərində daimi yorğunluq hiss olunur, ruh düşkünlüyü müşahidə edilir. Çünki bu insanlar artıq emosional cəhətdən həddindən artıq yüklənib, tükənmiş vəziyyətdə olurlar. Real həyatdan qopma və laqeydlik dərinləşdikcə, bu hal onların həm tədrisində, həm də iş fəaliyyətində məsuliyyətsiz davranışlara yol açır’’.
