Ali təhsil almaq illərlə gənclərin əsas hədəfi kimi təqdim olunsa da, məzun olduqdan sonra iş tapa bilməyənlərin sayı bu yanaşmanın effektivliyini sual altına alır. Mütəxəssislər hesab edir ki, problemin kökündə həm fərdi seçimlər, həm də təhsil sistemindəki boşluqlar dayanır.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Elçin Əfəndi Alyans.media-ya açıqlama verib. Elçin Əfəndi hesab edir ki, “diplom var, iş yoxdur” probleminin əsas səbəblərindən biri vaxtında düzgün ixtisas seçiminin aparılmamasıdır: “Abituriyentlər əmək bazarının tələblərini və öz bacarıqlarını kifayət qədər araşdırmadan seçim edirlər. Halbuki əmək bacarıqları əvvəlcədən müəyyənləşdirilməli, bazarda daha çox tələbat olan sahələr nəzərə alınmalıdır. Digər bir ciddi problem tələbələrin universitet illərində özlərini inkişaf etdirməməsidir. Belə ki, bir çox tələbə xarici dil biliklərini artırmır, kompüter proqramlarını öyrənmir, müxtəlif təlimlərdə iştirak etmir və ya könüllülük fəaliyyətinə qoşulmur. Nəticədə, onlar yalnız universitetə davam edib aşağı akademik göstəricilərlə kifayətlənirlər’’.
Ekspert qeyd edib ki, bundan əlavə, problem müəyyən qədər ali təhsil müəssisələri ilə də bağlıdır: ‘’Universitetlər tələbələrə daha geniş təcrübə imkanları yaratmalı, müxtəlif qurumlarla əməkdaşlıq etməlidirlər. Tələbələr həmin müəssisələrdə təcrübə keçməli və özlərini sübut edənlər üçün iş imkanları yaradılmalıdır. Özünü inkişaf etdirən şəxslər aidiyyəti üzrə imtahanlarda – dövlət qulluğu və digər qurumların seçim mərhələlərində iştirak edərək uğur qazana bilirlər. Bu isə onların iş tapmaq şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Eyni zamanda, daha tez iş tapmaq istəyənlər üçün alternativ yol kimi peşə təhsili də göstərilir. Onun sözlərinə görə, əgər bir şəxsin əsas məqsədi sadəcə ali təhsil müəssisəsinə qəbul olmaqdırsa, bu halda peşə məktəblərində dərzilik, aşpazlıq, saç ustalığı, avtomobil texnikası və elektrik ixtisasları üzrə təhsil almaq daha məqsədəuyğun ola bilər. Bu sahələr üzrə ixtisaslaşan şəxslər universiteti yalnız diplom üçün bitirib işsiz qalmaq riskindən daha uzaq olurlar.”
Aysel Tağıyeva
