Niderland bayrağı altında üzən “MV Hondius” sərnişin gəmisində yoluxma hallarının aşkarlanması ilə yenidən dünya gündəminə çevrilən hantavirus infeksiyası ciddi narahatlıq doğurur. Yüksək qızdırma, kəskin baş və əzələ ağrıları, həmçinin qusma kimi əlamətlərlə özünü büruzə verən bu infeksiyanın diaqnostika metodları və test mərhələləri geniş maraq doğurub.
Alyans.media Demokrat.az-a istinadən hantavirusun təyini formaları və bu xəstəliyin ev şəraitində müəyyənləşdirilməsinin mümkünlüyünə dair tibbi prosedurları təqdim edir:
Diaqnoz necə qoyulur?
Hantavirus infeksiyasının rəsmi diaqnozu tibb müəssisələrində aparılan laborator qan analizləri əsasında müəyyənləşdirilir. Bu proses bir neçə ardıcıl mərhələdən ibarətdir:
Təmas tarixçəsinin yoxlanılması: Həkim ilkin olaraq pasiyentin şikayətlərini və gəmiricilərlə (siçan, siçovul və s.) birbaşa və ya dolayısı ilə təmasda olub-olmadığını qiymətləndirir.
Antitel analizi: Qan nümunəsində virusa qarşı yaranan xüsusi antitellər araşdırılır. Kəskin (aktiv) infeksiyanı təyin etmək üçün IgM, infeksiyanın əvvəllər keçirildiyini yoxlamaq üçün isə IgG antitelləri yoxlanılır.
Kompleks müayinələr: Virusun daxili orqanlara təsirini izləmək məqsədilə tam qan sayımı aparılır, böyrək funksiyaları yoxlanılır və zərurət yarandıqda ağciyərlərin rentgenoloji müayinəsi icra edilir.
Ev şəraitində test etmək mümkündürmü?
Mütəxəssislərin rəsmi açıqlamalarına görə, hazırda hantavirus infeksiyasını ev şəraitində təyin etməyə imkan verən, etibarlılığı və lisenziyası təsdiqlənmiş heç bir ekspres (sürətli) test mövcud deyil. Xəstəliyə şübhə yarandıqda dəqiq diaqnostika yalnız xüsusi laboratoriya avadanlıqları ilə təchiz olunmuş akkreditə olunmuş tibb mərkəzlərində həyata keçirilə bilər.
Yoluxma necə baş verir?
Gəmiricilər tərəfindən daşınan bu virus insanlara əsasən həmin heyvanların qurumuş nəcis, sidik və ya tüpürcəklərinin havaya qarışaraq tənəffüs edilməsi yolu ilə keçir. Nadir hallarda gəmiricinin dişləməsi və ya cırmaqlaması da birbaşa yoluxma riski yaradır. Müalicəyə vaxtında başlanılmadıqda xəstəlik kəskin tənəffüs çatışmazlığına, daxili qanaxmalara və böyrək çatışmazlığına gətirib çıxara bilir.
Xəbərdarlıq ki, material yalnız ümumi məlumatlandırma xarakteri daşıyır. Simptomlar müşahidə edildiyi təqdirdə özünümüalicə yolverilməzdir və dərhal ixtisaslı həkimə müraciət olunmalıdır.
