Dünyanın ən qeyri-adi şəhərlərindən biri hesab olunan Venesiya əsrlərdir həm tarixçilərin, həm turistlərin, həm də tədqiqatçıların diqqətini cəlb edir. İtaliyanın şimal-şərqində yerləşən bu şəhər adi şəhərlərdən tamamilə fərqlənir. Venesiya 100-dən çox kiçik adacıqlar üzərində qurulub və bu adalar bir-birinə yüzlərlə körpü və kanal vasitəsilə bağlanır. Şəhərin ən diqqət çəkən xüsusiyyəti isə onun küçələri əvəzinə su kanallarının olmasıdır. Burada avtomobillər demək olar ki, yoxdur və əsas nəqliyyat vasitələri qayıqlar, gondollar və “vaporetto” adlanan su avtobuslarıdır.
Alyans.media-nın araşdırmasına görə, Venesiya şəhərinin tarixi V əsrə qədər uzanır. Roma imperiyasının zəiflədiyi dövrdə insanlar hücumlardan qorunmaq üçün Adriatik dənizindəki bataqlıq və adalara sığınaraq burada məskunlaşmağa başlamışdılar. Zaman keçdikcə bu kiçik yaşayış məntəqələri güclü bir dəniz dövlətinə çevrildi. Orta əsrlərdə Venesiya Respublikası Avropanın ən zəngin və təsirli ticarət mərkəzlərindən biri idi. Şəhər Şərq və Qərb arasında mühüm ticarət körpüsü rolunu oynayırdı və bu da onun iqtisadi və siyasi gücünü artırırdı.
Venesiya memarlıq baxımından da dünyada unikal şəhərlərdən biridir. Şəhərin mərkəzində yerləşən St. Mark’s Basilica və Doge’s Palace Venesiyanın tarixi qüdrətini əks etdirən ən məşhur tikililərdən sayılır. Şəhərin simvollarından biri olan Rialto Bridge isə Böyük Kanal üzərində yerləşən ən qədim və ən tanınmış körpülərdən biridir. Bu memarlıq nümunələri Bizans, gotika və renessans üslublarının qarışığından formalaşaraq Venesiyaya özünəməxsus görünüş bəxş edir.
Şəhərin mədəni həyatı da son dərəcə zəngindir. Venesiya əsrlər boyu incəsənətin və musiqinin inkişaf etdiyi mərkəzlərdən biri olub. Məşhur bəstəkar Antoni Vivaldi də məhz burada doğulub. Bu gün də şəhər hər il minlərlə sənətsevəri cəlb edən tədbirlərə ev sahibliyi edir. Onlardan ən məşhurları Venesiya Karnavalı və Venesiya Film Festivalı hesab olunur. Bu tədbirlər Venesiyanın yalnız tarixi deyil, həm də müasir mədəniyyət mərkəzi olduğunu göstərir.
Bununla belə, Venesiya bu gün ciddi problemlərlə üz-üzədir. İqlim dəyişikliyi və dəniz səviyyəsinin qalxması şəhər üçün böyük təhlükə yaradır. Venesiyada tez-tez baş verən və “acqua alta” adlanan daşqınlar şəhərin bəzi hissələrinin su altında qalmasına səbəb olur. Bu səbəbdən İtaliya hökuməti şəhəri qorumaq üçün müxtəlif layihələr həyata keçirir və dəniz səviyyəsinin qalxmasına qarşı xüsusi su baryerləri qurur.
Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq Venesiya dünyanın ən gözəl və romantik şəhərlərindən biri kimi tanınmağa davam edir. Tarixi sarayları, dar kanalları və qədim körpüləri ilə bu şəhər sanki keçmişin ruhunu yaşadan açıq hava muzeyini xatırladır. Məhz buna görə də Venesiya təkcə İtaliyanın deyil, bütün dünyanın ən qiymətli mədəni irs məkanlarından biri hesab olunur.
Sevinc Yarməmmədova
